پوکی استخوان

۱۳۹۹-۰۳-۱۶ 4
article-224-osteoporosis-osteopenia.jpg

پوکی استخوان بیماری است که در اثر آن استخوان‌ها نازک و شکننده می‌شوند و قدرت خود را از دست می‌دهند. خطر شکستگی استخوان‌ها در فرد مبتلا به این بیماری، بیشتر می شود. شایع‌ترین شکستگی‌های ناشی از این عارضه در ناحیه مچ دست، لگن و ستون فقرات اتفاق می‌افتد. شکستگی‌ لگن از نوع شکستگی‌هایی است که بهبود آن  بسیار مشکل می باشد و کاهش توانایی فرد در حرکت به اطراف خود را به دنبال دارد. شکستگی لگن می تواند عوارض و بیماری‌های خطرناک دیگری را نیز به دنبال داشته باشد که غالباً با مرگ زودرس ارتباط دارد.

پوکی استخوان در زنان خیلی شایع‌تر از مردان است و علت آن تا حد زیادی به خاطر تغییرات هورمونی است که در دوره یائسگی در زنان اتفاق می‌افتد. اکثر افرادی که به پوکی استخوان مبتلا هستند، تا زمانی که یک شکستگی استخوان برایشان اتفاق می‌افتد و یا آزمایش تراکم استخوان انجام می‌دهند از ابتلای خود به این عارضه آگاهی ندارند.

 

پوکی استخوان چگونه ایجاد می‌شود؟

علت اصلی عارضه پوکی استخوان به طور دقیق شناخته شده نیست ، استخوان‌ها از بافت‌های زنده و در حال رشد ساخته شده است. بافت داخلی استخوان سالم در ظاهر شبیه به یک اسفنج دیده می‌شود و به آن استخوان ترابکولار (اسفنجی) گفته می‌شود. پوسته خارجی سخت و متراکمی که اطراف بافت اسفنجی را احاطه می‌کند، اصطلاحاً استخوان کورتیکال نامیده می‌شود. پوکی استخوان هنگامی ایجاد می‌شود که اندازه سوراخ‌های موجود در بافت اسفنجی بزرگ‌تر و تعداد آنها بیشتر می‌شود و این باعث ضعیف شدن ساختار داخلی استخوان می‌گردد.

استخوان‌ها علاوه بر حمایت از بدن و محافظت از اندام‌های حیاتی ، منبع ذخیره کلسیم و سایر مواد معدنی در بدن می‌باشند. زمانی که بدن کلسیم نیاز داشته باشد، بافت استخوان را تجزیه می‌کند و سپس دوباره آن را می‌سازد. این فرایند که اصطلاحاً بازسازی یا شکل‌گیری مجدد استخوان نامیده می‌شود، عامل تأمین کلسیم مورد نیاز برای بدن و در عین حال، تقویت و حفظ قدرت استخوان‌ها می‌باشد.

تا قبل از سن 35 سالگی، هر فرد بیشتر از آن که استخوان از دست بدهد، استخوان جدید می‌سازد. اما بعد از 35 سالگی، تجزیه بافت استخوان‌ها سریع‌تر از تشکیل آن اتفاق می‌افتد و این امر به تدریج باعث کاهش تراکم استخوان‌ها می‌شود. در افرادی که به این عارضه دچار می‌شوند، سرعت کاهش تراکم استخوان‌ها خیلی بیشتر از حد طبیعی است. بعد از سن یائسگی، سرعت تجزیه بافت استخوان در خانم‌ها حتی از این هم بیشتر می‌شود و خطر بروز پوکی استخوان را در آنها افزایش می‌ یابد.

پوکی استخوان

علائم پوکی استخوان

شایع‌ترین علائم عبارتند از:

  • کمر درد
  • کاهش تدریجی قد
  • دولا و خمیده شدن قد
  • شکستگی مکرر استخوان‌ها (ستون فقرات، لگن یا مچ دست)

 

چه عواملی خطر ابتلاء به پوکی استخوان را افزایش می دهند؟

1-جنسیت : زنان در سنین بالاتر از 50 سال یا دوره بعد از یائسگی بیشتر در معرض خطر ابتلاء به این عارضه هستند. زیرا یائسگی موجب کاهش میزان تولید استروژن در زنان می‌شود و هورمون استروژن عامل حفاظت از استخوان‌ها در برابر کاهش تراکم می‌باشد.

2-سن : افزایش سن خطر وقوع شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان را بالا می برد.

3-ساختار استخوان و وزن بدن: افراد نحیف و لاغراندام، بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند، زیرا این افراد در مقایسه با افراد چاق و درشت‌اندام، استخوان کمتری برای از دست دادن و پوک شدن دارند.

4-سابقه فامیلی : وجود نشانه‌های پوکی استخوان از قبیل شکستگی لگن بعد از یک زمین خوردن آرام در والدین یا اجداد فرد

5-تغذیه و کمبود ویتامین : کمبود مقدار کافی کلسیم و ویتامین D در بدن

6-سبک زندگی: زندگی کم‌تحرک و ناسالم

7-داروها: عوارض جانبی خاص بعضی از داروها باعث آسیب رسیدن به استخوان‌ها و بروز پوکی استخوان می‌شوند. مهم‌ترین این داروها : استروئیدها، داروهای مورد استفاده در معالجه سرطان سینه و داروهای ضدصرع می‌باشند.

8-سیگار کشیدن

9-مصرف الکل

10-بیماری‌ها و عوامل زمینه‌ای : افراد مبتلا به بیماری‌های زیر ، باید زودتر از موعد معمول نسبت به انجام آزمایش غربالگری پوکی استخوان اقدام کنند:

  • پُرکاری تیروئید
  • هورمون‌درمانی برای معالجه سرطان سینه یا پروستات
  • اختلالات تغذیه‌ای (مانند پُرخوری روانی و یا بی‌اشتهایی عصبی)
  • پیوند عضو
  • بیماری‌های خونی از قبیل میلوم مولتیپل

پوکی استخوان

تشخیص پوکی استخوان

در صورتی که پوکی استخوان به موقع تشخیص داده شود و با استفاده از روش های درمانی مناسب تحت درمان قرار بگیرد، حتی در موارد شدید عارضه هم امکان افزایش تراکم استخوان و یا متوقف کردن روند پیشرفت آن، وجود دارد و  خطر بروز شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش می یابد.

بهترین راه تشخیص پوکی استخوان (یا کاهش تراکم استخوان که پیش‌زمینه پوکی استخوان می‌باشد)، انجام یک آزمایش تراکم استخوان است.

برای اندازه‌گیری تراکم استخوان‌ها در این آزمایش از تکنیک ( سنجش جذب اشعه ایکس ) استفاده می‌شود. این آزمایش حدود 10 تا 15 دقیقه زمان می‌برد و کاملاً بدون درد است. برای انجام آزمایش سنجش تراکم استخوان از مقادیر بسیار کمی از پرتوهای اشعه ایکس استفاده می‌شود و آزمایش معمولاً بر روی استخوان‌های ستون فقرات و لگن انجام می‌گیرد.

برای تشخیص علت پوکی استخوان مثلاً مشکلات تیروئید، آزمایش‌های خون و ادرار نیز توسط پزشک تجویز می شود. البته در اغلب افراد تنها دلیل این عارضه افزایش سن می باشد.

 

راه های درمان پوکی استخوان

  • انجام ورزش‌هایی که به تقویت استخوان‌ها و تحمل راحت‌تر وزن بدن کمک می‌کند.
  • افزایش جذب کلسیم از مواد غذایی و مصرف مکمل‌های کلسیم و ویتامین D
  • مصرف داروهایی که در کند کردن روند کاهش تراکم استخوان‌ها و افزایش ساخته شدن آن مؤثر هستند.

 

 روش‌های مؤثر طب فیزیکی و توانبخشی برای درمان پوکی استخوان

1-مگنت‌تراپی :

بهترین درمان برای پوکی استخوان است که موجب افزایش جریان خون در استخوان‌هایی که به خاطر پوکی تغییر شکل پیدا کرده‌اند، می‌شود و به افزایش تراکم استخوان و ساخته شدن غضروف کمک می‌کند.

2-ورزش درمانی و حرکات اصلاحی :

متخصص طب فیزیکی با تدوین یک برنامه ورزشی مناسب برای فرد که شامل ورزش‌های مؤثر در بهبود قدرت تحمل وزن مانند پیاده‌روی و ورزش‌های تقویتی مانند کار با وزنه می باشد، بر روی اصلاح وضعیت بدن و تعادل اندام های فرد کار می کند تا از این طریق از زمین خوردن و شکستگی استخوان های او جلوگیری کند.

3-اوزون‌ تراپی :

مهم‌ترین فواید اوزون‌ تراپی کاهش التهاب‌های موضعی، تسکین درد، افزایش جذب کلسیم و افزایش سرعت بهبود آسیب‌دیدگی‌ها در بدن فرد مبتلا به پوکی استخوان می‌باشد. همچنین اوزون تراپی در کاهش عوارض ناشی از آرتروز و افزایش جریان خون در بدن تأثیر داشته و به بهبود سلامت عمومی فرد کمک می کند.

4-بریس :

بیشترین شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان در ناحیه مچ دست، ستون مهره‌ها و یا لگن اتفاق می‌افتد. بریس‌های کمر برای شکستگی‌های ستون فقرات و برای یک دوره زمانی کوتاه توسط متخصص طب فیزیکی تجویز می‌شود. این بریس‌ها در طول مدتی که مهره یا مهره‌های شکسته کمر در حال بهبودی می‌باشد، از ستون فقرات و نیز از عضلات کمر حمایت می کند تا این عضلات بتوانند وزن بدن را در طول دوره بهبود شکستگی ها بهتر تحمل کنند.

5-تزریق پلاسمای غنی از پلاکت(PRP)
6-طب سوزنی

 

پیشگیری از پوکی استخوان

پیشگیری از این بیماری بسیار راحت‌تر از درمان آن می باشد.

اقداماتی جهت پیشگیری از پوکی استخوان‌ها :

  • مصرف غذاهای غنی از کلسیم از قبیل محصولات لبنی کم‌چرب، ماهی ساردین و سالمون، سبزیجات برگی تازه، غذاها و نوشابه‌های غنی شده با کلسیم
  • گرفتن مقدار بیشتری ویتامین D از طریق آفتاب و یا مصرف مکمل‌های آن
  • انجام ورزش‌های مؤثر در بهبود قدرت تحمل وزن بدن مانند پیاده‌روی سریع در هر روز
  • ترک سیگار
  • خودداری از مصرف زیاد الکل

 

تمرینات ورزشی برای کاهش درد زانو

 


4 comments

  • مریم

    ۱۳۹۹-۰۲-۱۱ در ۱۰:۵۴ قبل از ظهر

    سلام آزمایش پوکی استخوان درد داره؟

    پاسخ

    • syasrebi

      ۱۳۹۹-۰۲-۱۳ در ۳:۵۹ بعد از ظهر

      خیر به هیچ وجه.

      پاسخ

  • نیلوفر

    ۱۳۹۹-۰۲-۲۲ در ۳:۳۵ بعد از ظهر

    سلام دکتر
    من ۲۸ سالمه و همش استخون دستها و پاهام درد میکنه یکی گقت حتما پوکی استخوانه
    لازمه تست پوکی استخوان بدم آخه از ۲۸ سالگی؟

    پاسخ

    • syasrebi

      ۱۳۹۹-۰۲-۲۹ در ۹:۳۰ قبل از ظهر

      اگر روماتیسم یا بیماری جدی تیرویید ندارید به هیچ وجه نه تنها انجام تست پوکی برای شما لازم نیست بلکه جواب آن هم می تواند گمراه کننده باشد.

      پاسخ

پاسخ دادن

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری نشانه گذاری شده اند *


اطلاعات تماس

آدرس

استان البرز، فردیس، بلوار بهاران غربی ( کانال غربی )، تقاطع جاده دهکده، ساختمان برلیان، طبقه دوم.

تلفن

۰۲۶۳۶۵۲۲۵۵۰
۰۲۶۳۶۵۲۲۵۵۸
۰۲۶۳۶۵۲۲۵۵۹

ایمیل

neshatalborz@gmail.com

درباره ما

مرکز طب فیزیکی نشاط با تمرکز بر بیماری های مفاصل، استخوان و ستون مهره ها با پیشرفته ترین تجهیزات روز دنیا در خدمت بیماران محترم می باشد. مرکز توانبخشی نشاط با تمرکز بر توانبخشی بیماران دچار سکته مغزی، ضربه های مغزی، ام اس، سی پی و ضایعات نخاعی در بخش های فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتار درمانی و ارتوپدی فنی با پیشرفته ترین تجهیزات روز دنیا در خدمت بیماران محترم می باشد.

Whatsapp
ارسال از طریق واتس اپ